Studium wykonalnosci

Bardzo ważnym elementem dokumentów składających się na wniosek o dotację unijną jest studium wykonalności. Nie zawsze jednak jest on wymagany, regulują to odrębne dokumenty dotyczące każdego konkursu. Studium to dokument analityczny, którego naczelnym zadaniem jest porównanie możliwości i sposobów osiągnięcia celów projektu oraz czerpania korzyści z niego i kosztów realizacji i ryzyka projektowego. Takie zestawienie parametrów ma przede wszystkim na celu odkrycie poziomu rentowności projektu, jego zasadność oraz możliwe ryzyko inwestycyjne. Dokument ten przygotowywany jest zawsze na etapie formułowania wniosku o dotację i stanowi jego element uzupełniający.
Zgodnie z zapisami zamieszczonymi na stronach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, studium wykonalności jest dokumentem, który należy opracować przygotowując się do redagowania wniosku, opracowywania jego bazy i ogólnych wytycznych. Służy zweryfikowaniu czy projekt ma dobre podstawy do realizacji, czy jego założenia są słuszne, a koszty inwestycji nie przewyższą zysków i korzyści z uzyskanych efektów. Dokument ma również weryfikować, czy projekt odpowiada na rzeczywiste potrzeby beneficjentów.
Studium wykonalności jest dokumentem, który nie został jednoznacznie określony w zakresie formalnym. Za każdym razem jego wytyczne są indywidualnie wyznaczane przez organizatora danego konkursu. Ma to swoje uzasadnienie w specyfice projektów. Każdy z nich jest inny i każdy ma inne założenia. W takiej sytuacji studium wykonalności podejmuje jedynie te zagadnienia, które są ważne z punktu widzenia danego projektu, branży lub sektora, w którym projekt ma być realizowany. Jest jednak kilka wskazań, które dotyczą każdego studium i powinny znaleźć się w nim obowiązkowo.
Studium wykonalności powinno stanowić plan projektu. Wszystkie szczegóły operacyjne wdrażania, uwarunkowania handlowe, techniczne, finansowe czy ekonomiczne i instytucjonalne oraz społeczno – kulturowe związane ze środowiskiem naturalnym powinny zostać w nim uwzględnione, krytycznie opracowane i bardzo precyzyjnie przeanalizowane pod kątem ich znaczenia dla realizacji projektu. Co więcej, należy w nim zawrzeć także określenie poziomu rentowności finansowej i ekonomicznej projektu, a także uzasadnienie celu jego realizacji. Taka analiza pozwala na pogłębione badanie samego projektu, które w konsekwencji może doprowadzić do przeformułowania i zmiany jego założeń, co jest jednym z celów stworzenia studium. Dzięki analizom niezbędnym do przygotowania tego opracowania można znacznie bardziej dogłębnie przyjrzeć się głównym założeniom projektu, oszacowanym korzyściom i kosztom i zweryfikować swoje pierwotne podejście. Weryfikacja na tym etapie pozwala na stworzenie bardziej przemyślanego i dopracowanego projektu a tym samym zwiększa szanse na uzyskanie dofinansowania. Co więcej, weryfikacja na tym etapie, to również możliwość znacznie bardziej precyzyjnego opracowania budżetu i przewidzenia zagrożeń, którym można zacząć przeciwdziałać już na etapie projektowania działań.
Opracowując studium wykonalności należy kierować się indywidualnymi wytycznymi, które wskazane są w instrukcjach dla danej dotacji. Warto również sugerować się wytycznymi opracowanymi przez Ministerstwo Infrastruktury oraz Przewodnikiem do analizy kosztów i korzyści.
Dobrą praktyką jest niewątpliwie opracowanie studium wykonalności na bazie pewnego schematu. Nie istnieje oczywiście jeden ujednolicony, jednak można wskazać pewne punkty, które powinny się znaleźć w opracowaniu, ponieważ dostarczają zasadniczych informacji. Sam proces przygotowania studium zajmuje około 6 do 8 tygodni a dokument potrafi liczyć nawet sto stron znormalizowanych formatu A4.
W studium powinna znaleźć się wstępna analiza projektu oraz wyciągnięte na jej podstawie wnioski. Należy określić cele projektu, żeby można było zidentyfikować jego zasadność, popyt i wykonalność. Na bazie określonych celów, można również zidentyfikować potencjalne zagrożenia i ryzyko. Studium powinno zawierać bardzo precyzyjną analizę finansową projektu. W ramach tego elementu należy uwzględnić koszty i korzyści, jakie są z nim związane. Nie bez znaczenia jest trwałość projektu i jego analiza instytucjonalna. Odgrywa to istotną rolę przy ocenianiu jego znaczenia. Warto także zawrzeć analizy specyficzne, zależne od branży lub sektora, którego dotyczy, kwestie pomocy publicznej oraz analizę oddziaływania na środowisko.
Stworzenie tak szczegółowego opracowania wymaga zgromadzenia szczegółowych informacji, dokumentów, danych finansowych i innych opracowań. Z uwagi na jego czasochłonność i pracochłonność warto zlecić go doświadczonym osobom z zewnątrz, które mają wiedzę i umiejętności w zakresie opracowywania tego typu dokumentów. Można zyskać czas, ale także rzetelną i obiektywną analizę przeprowadzoną przez kogoś niezaangażowanego osobiście w projekt.